Grzybica stóp


Grzybica skóry stóp

Poważnym problemem, nie tylko epidemiologicznym i dermatologicznym, ale też społecznym, jest ogromne rozpowszechnienie infekcji grzybiczych. Polacy często niesłusznie bagatelizują objawy choroby, traktując je jako problem natury pielęgnacyjnej lub estetycznej.

Przyczyny grzybicy stóp
Najczęstszą przyczyną rozwoju grzybicy stóp jest
infekcja grzybami dermatofitowymi, które atakują
wszystko co ma związek z białkiem keratyną,
tzn. naskórek, paznokcie i włosy. Można zarazić się
nimi poprzez kontakt z zarodnikami, które znajdują się
wszędzie wokół nas: w glebie, wolnostojącej wodzie,
sierści zwierząt, na meblach, dywanach, nawet na ludzkiej skórze. Jednak nie u każdej osoby, która ma kontakt z drobnoustrojami, rozwiną się objawy. Konieczne są do tego odpowiednie warunki środowiskowe (ciemno, ciepło i wilgotno) oraz inne czynniki, sprzyjające wzrostowi grzyba. Doskonałe warunki do bytowania znajdują się we wnętrzu butów. Dlatego, ludzkie stopy są najbardziej narażone na ten typ zakażeń. Do wniknięcia grzyba wystarcza minimalne uszkodzenie skóry. Grzybica skóry stóp często współistnieje z grzybicą paznokci. Infekcja ma przewlekły charakter i często nawraca.

Rodzaje i objawy grzybicy stóp
Infekcje dermatofitowe charakteryzują się występowaniem na skórze stóp (także na palcach) licznych, wyraźnie odgraniczonych i zaczerwienionych plam. Zwykle towarzyszą im niewielkie zapalne grudki oraz pęcherzyki, wypełnione surowiczą treścią. Powierzchnia naskórka ulega widocznemu, płatkowemu złuszczaniu. Chorzy odczuwają świąd skóry, o różnym nasileniu.

Do najczęściej występujących odmian grzybicy skóry stóp zaliczamy:
1. międzypalcową – zmiany chorobowe zlokalizowane są w przestrzeniach między palcami stóp, głównie pomiędzy czwarty i piątym; zajęty grzybicą naskórek staje się pomarszczony i wilgotny, powstają pęcherzyki i podłużne pęknięcia; zmiany łuszczą się, powiększają, rozwija się stan zapalny, zaczyna sączyć się ropna wydzielina; w przypadku braku leczenia infekcja rozprzestrzenia się na grzbiet, następnie podeszwę i krawędzie stóp, w końcu na paznokcie;
2. złuszczającą, popularnie nazywaną „mokasynową”– oprócz typowych czerwonych plam, na podeszwie i bocznych krawędziach stóp widoczne są skupiska silnie rogowaciejącego i złuszczającego się, w formie srebrzystobiałych łusek, naskórka;
3. potnicową – wśród zmian skórnych przeważają drobne pęcherzyki wypełnione surowiczą treścią; typowa lokalizacja zmian to przestrzenie między palcami, grzbiety stóp, podeszwy i pięty; w przypadku zaniedbań higienicznych, potliwości towarzyszy nieprzyjemny zapach, który jest wynikiem grzybiczego rozkładu potu oraz zrogowaciałych komórek naskórka; kwaśny odczyn potu może być przyczyną podrażnień i uszkodzeń skóry, co sprzyja rozwojowi zakażeń grzybiczych.

Czynniki sprzyjające rozwojowi infekcji grzybiczych:
1. zaburzenia układu odpornościowego,
2. przewlekłe schorzenia, związane z zaburzeniami krążenia krwi w naczyniach włosowatych skóry stóp - głównie cukrzyca (najczęstsze w tym przypadku są zakażenia drożdżakami),
3. długotrwałe stosowanie antybiotyków miejscowych (maści, kremy) i ogólnych (doustnych) – oprócz patogennych bakterii leki niszczą także ochronną florę bakteryjną naskórka, nie mając konkurencji grzyby łatwiej wzrastają i rozwijają się,
4. stosowanie leków immunosupresyjnych (zapobiegających aktywności układu immunologicznego) i cytostatycznych (przeciwnowotworowych),
5. nadpotliwość stóp,
6. starszy wiek,
7. warunki otoczenia (ciepło, wysoka wilgotność),
8. niedostateczna lub nadmierna higiena skóry stóp (zbyt częste mycie oraz zbyt silne ścieranie warstwy rogowej naskórka osłabia barierę ochronną skóry oraz sprzyja powstawaniu mikrouszkodzeń, przez które łatwo wnika grzyb),
9. noszenie nieprzewiewnego obuwia,
10. korzystanie boso z miejsc użyteczności publicznej (baseny, sauny, łaźnie, sale gimnastyczne, siłownie, pokoje i łazienki hotelowe) – wysokie ryzyko bezpośredniego kontaktu z zarazkiem,
11. rodzaj wykonywanej zawodowo pracy, sprzyjającej poceniu się stóp (hutnicy, górnicy, murarze, mundurowi, pracownicy pralni),
12. długotrwałe obciążenie kończyn dolnych,
13. korzystanie z butów lub skarpet osób chorych na grzybicę.

Zasady profilaktyki:
1. korzystać tylko z własnego ręcznika oraz przyborów do pielęgnacji skóry stóp (pumeksy, tarki),
2. po każdym myciu i kąpieli bardzo dokładnie, delikatnie osuszać stopy, zwłaszcza przestrzenie między palcami,
3. w miejscach publicznych nie chodzić boso, najlepiej używać własnych klapek,
4. unikać długich, gorących kąpieli stóp, zwłaszcza z dodatkiem zasadowych (klasycznych) mydeł, które osłabiają barierę ochronną naskórka,
5. nosić bawełniane skarpety i przewiewne buty, unikać obuwia i skarpet wykonanych z materiałów syntetycznych, ponieważ zatrzymują pot, co prowadzi do maceracji naskórka i sprzyja kiełkowaniu zarodników grzybni,
6. przepocone skarpety i buty należy często zmieniać, nawet kilka razy dziennie, skarpety prać w temp. 60oC, buty przewietrzać i suszyć, jeśli są stare i silnie przepocone najlepiej je wyrzucić,
7. korzystać z usług pedicure tylko w tych zakładach, gdzie przestrzega się zasad higieny, a narzędzia są sterylizowane,
8. unikać dotykowego kontaktu z bezdomnymi kotami i psami, które mogą być chore na grzybicę,
9. nie należy pożyczać od innych kapci, ani butów.

Leczenie grzybicy stóp:
Rozpoczęcie leczenia infekcji grzybiczej i wybór odpowiedniego leku powinny być poprzedzone prawidłową diagnozą. Warto wiedzieć, że objawy innych chorób skórnych mogą sugerować grzybicę stóp. I na odwrót, grzybica może przypominać inne schorzenia. Właściwe rozpoznanie decyduje o skuteczności leczenia. Istotne jest określenie źródła infekcji, jak również drogi jaką nastąpiło zakażenie (np. posiadanie psa lub kota, chory na grzybicę w najbliższym otoczeniu, uprawianie sportu, czynnik ryzyka zawodowego). W początkowym stadium infekcji możliwe jest leczenie środkami miejscowymi (dostępne są preparaty bez recepty). W przypadku nadpotliwości, zwłaszcza w okresie lata, zalecane jest dodatkowo poranne stosowanie zasypek przeciwgrzybiczych. Wybór leku powinien być uzależniony od nasilenia towarzyszącego infekcji stanu zapalnego. Jeśli, pomimo stosowania leczenia miejscowego, grzyb jest oporny i objawy nie ustępują, konieczne jest leczenie ogólnoustrojowe, zgodne z zaleceniami dermatologa. W celu uzyskania wyleczenia konieczna jest współpraca chorego z lekarzem, co oznacza przestrzeganie zaleceń terapeutycznych i regularne stosowanie leków.

Opracowała: Maria Klamczyńska - kosmetolog, specjalista d/s podologii, nauczyciel akademicki w Wyższej Szkole Zawodowej Kosmetyki i Pielęgnacji Zdrowia  w Warszawie, właścicielka Instytutu Podologicznego ESTETICA NOVA w Nadarzynie

 

Dowiedz się więcej na temat produktów Scholl na grzybice skóry stóp